1386 سال کوروش بزرگ شاد باش باد.
تصور اینکه عمری را صرف همان کارهایی کنی که همواره کرده ای بایستی لرزه بر اندامت اندازد, نه فکر به چیزی که پیش رو داری!
بار دیگر رستاخیز طبیعت با نفخ در صور بهار آغاز شده است و همه هستی رو به دگرگونی و تحول است. فقط کافیست باور کنیم همه چیز دوباره شروع شده است و خداوند فرصتی برای تجربه های تازه در اختیار ما قرار داده است. اینجاست که می توان ادعا کرد فراموشی یکی از برزگترین نعمت های خداوندی است. پس آنچه گذشته را چون تجربه ای گرانقدر فرا راه خود قرار می دهیم و آنچه بدی و سختی و نامیدی بوده است را فراموش می کنیم و سرشار از امید و انگیزه و تلاش, استوار و متین خود را برای تجربه هایی دیگر آماده می کنیم. نوروز را که شناسنامه تاریخی و هویت فرهنگی ایران زمین است با یاد نیاکان خود پاس می داریم و به یکدیگر شادباش می گوییم و آروز می کنیم سبزی و برکت بار دیگر بر زندگی تمامی ایرانیان جاری شود. عهد می کنیم که دست در دست یکدیگر با امیدی صد چندان به آینده ایران, میهن خود را آبادتر و سرسبزتر سازیم.
با امید به پایان زمستان
سهیلا سلطانی
سهیلا سلطانی
بی شک یکی از مهمترین پدیده های هزاره سوم رشد چشمگیر و روز افزون IT و تاثیر آن بر تمامی جوانب زندگی بشر می باشد. یکی از این جنبه ها نیز که به شدت تحت تاثیر این پدیده قرار گرفته بحث مشاغل و اشتغال می باشد و به گونه ای درآمده که در چند سال آینده بدون IT عملا نمی تواند کاری از پیش ببرد. با پذیرش این تاثیرات می بینیم که مشاغل از جهات گوناگونی نظیر نوع، چگونگی انجام آن، سرعت، دقت و سهولت در انجام آنها دچار دگرگونی شده اند. ساختارهای سنتی مشاغل و سازمان ها شکسته و مشاغل دچار تحولات اساسی شده اند. تکنولوژی ظاهرا بعضی از مشاغل را حذف کرده یا تغییر می دهد اما در واقع بسیاری مشاغل جدید تر ، مفیدتر و متنوع تر ایجاد می کند. تحت تاثیر این روند می توان مشاغل را در چهار گروه مورد بررسی قرار داد: گروه اول مشاغلی هستند که دیگر جایی در ساختارهای نوین سازمانی ندارند و به دلیل از دست دادن کارایی خود کاملا از بین می روند. گروه دوم مشاغلی هستند که کاملا جدید بوده و با ظهور IT و نفوذ آن در سازمانها بوجود آمده و کاملا مرتبط با IT می باشند. گروه سوم مشاغلی هستند که در هر صورت چه ساختار سنتی و چه ساختار نوین مورد لزوم هستند ، این مشاغل تغییر چندانی نمی کنند ولی برای تطابق با شرایط جدید و فناوریهای نوین با انعطاف پذیری بیشتری در مکان و زمان صورت می گیرند.گروه چهارم مشاغلی هستند که ساختار آنها هیچ گونه تغییری نمی کند ولی با استفاده از IT به سهولت ، با دقت و سرعت بیشتری انجام می شوند.
سه بخش مهم در هر کشوری وجود دارد که در چگونگی تاثیر این فرآیند موثر می باشند: یکی دولت می باشد که با تصویب و اجرای قوانین موردنیاز برای پیاده سازی و اجرای صحیح و ایجاد زیرساخت ها زمینه مناسب برای ورود و گسترش و بهره گیری از این پدیده را فراهم می آورد. دوم ، دانشگاه ها که با تربیت متخصصان این رشته و ایجاد زمینه و شرایط تحقیق و توسعه به گسترش و به روز رسانی آن کمک می کنند و سوم سازمان ها و بخش های خصوصی که این فرآیند در آنها اجرا و شکل می گیرد. و تنها با پیوند این سه بخش و همکاریهای متقابل آنهاست که موجبات پیشرفت کشور از نظر فناوریهای نوین فراهم می آید. در کنار تغییرات صورت گرفته در مشاغل و به تبع آن، فرآیند اشتغال و کاریابی نیز متحول شده و روند آن بسیار متفاوت از گذشته شده است . کارفرمایان به کمک روش های نوین با سهولت، سرعت و دقت هر چه بیشتر کارمندان خود را از میان هزاران کارجو انتخاب می کنند و جویندگان کار نیز با اطلاعات کافی و دسترسی بیشتر به منابع اطلاعاتی در مورد مشاغل و کارفرمایان به سمت کسب و کار مورد نظر می روند. بررسی های انجام شده درباره استفاده از اینترنت نشان می دهد که اینترنت به یک منبع اطلاعاتی برای کارجویان و محلی مناسب ، کم هزینه برای کارفرمایان برای یافتن کارکنانی با قابلیت های مورد نظر ، تبدیل شده است.با نگاهی گذرا به اینترنت و مشاهده تعداد روز افزون پورتال ها و سایت های کاریابی و شغلی می توان به نفوذ و تاثیر رو به گسترش IT و به ویژه اینترنت در فرآیندهای بازار کار پی برد. امروزه بحث کاریابی و استخدام الکترونیکی ، به دلیل مزیت های فراوان چه از جانب کارفرمایان و چه از جانب کارجویان بسیار مورد توجه قرار گرفته است . همان طور که می بینیم IT به طور عام و اینترنت به طور خاص باعث کاهش هزینه های جستجو چه از طرف کارفرما و چه از طرف جوینده کار شده است . هزینه آگهی در سایت های شغلی اینترنتی بسیار پایین تر از آگهی دعوت به همکاری در روزنامه های مهم می باشد.و می بینیم که با این هزینه های پایین و گسترش انواع سایت های کاریابی اینترنتی و با در اختیار قراردادن اطلاعات انبوه ، ارزان و بهنگام برای کارگران و کارفرمایان ، امکان انطباق های بهتر فراهم شده است. اینترنت با تغییر روش های جست و جوی شغل توسط کارجویان و شیوه استخدام سازمان ها و نحوه انجام کارها ، بازار کار و فرآیندهای آن را متحول کرده است. که این تحولات در چهار مرحله قابل بررسی می باشد:1- مرحله جست و جوی اطلاعات می باشد که در این مرحله اینترنت با فراهم ساختن امکان دسترسی به انواع اطلاعات بازار کار ، به مدیران در طی فرآیند تصمیم گیری در مورد استخدام نیروی کاری و شرایط و اولویت های این نیروها کمک می کند . همین طور در مورد کارجویان نیز اینترنت با قراردادن اطلاعات متنوع در مورد فرصت های شغلی و شرایط و ضوابط هریک به آنان زمینه لازم برای انتخاب با توجه به توانمندیها و شرایط کارجو را فراهم آورده است.2- مرحله غربال کردن و انطباق اولیه می باشد که هزینه غربال کردن مشاغل در اینترنت بسیار کمتر از سایر رسانه ها مثلا روزنامه می باشد. همچنین با ارسال رزومه از طریق اینترنت و استفاده از پست الکترونیکی و سایر فنون ارائه شده در سایت های اینترنتی ، کارآمدی جست و جو بیشتر می شود.3- مرحله مذاکره و گفت و گو که در ساختارهای سنتی این مرحله متکی بر جلسات رو در رو است. اما با کمک IT ، مثلا با ویدئو کنفرانس نیز می توان از راه دور مصاحبه شغلی کرد.4- عملکرد کاری و تحویل خدمت و دریافت اجرت کار از طریق فناوریهای نوین به ویژهIT ، که درصورتیکه نهاده ها و نتایج کار را بتوان دیجیتالی کرد، قابل تبادل بین کامپیوترها هستند. با در نظر گرفتن این تحولات دیگر خدمات نیروی کار به جای عرضه در محل به سمت عرضه اینترنتی پیش می رود و تقاضا برای نیروی کار وابستگی کمتری به شرایط محلی و جغرافیای پیدا می کند که در اینجا بازار کار از راه دور و کار از راه دور(Telework) و کار الکترونیکی (E-work) را خواهیم داشت. کار از راه دور امروزه در بسیاری از بخش های اقتصادی همانند بانکداری، بیمه، بهداشت و درمان ، حقوق، ساخت و تولید و بازاریابی، خود را نشان داده است.البته همانطور که می دانیم استفاده از IT در مشاغل و فرآیندها و مبادلات بازار کار نیازمند زیرساخت ها و زمینه های لازم برای پیاده سازی آن و بهره گیری هرچه بیشتر از توانمندیهای این تکنولوژی می باشد که از آن جمله می توان به موارد زیر
اشاره کرد: تولید نرم افزارهای لازم جهت کاریابی الکترونیکی ، تشویق شرکتهای دولتی و خصوصی جهت ارائه آگهی های استخدام الکترونیکی، امکان ارسال رزومه از طریق پست الکترونیکی، برگزاری آزمون استخدامی به صورت آنلاین، دادن تسهیلات و امکانات لازم به بخش های مرتبط جهت پیاده سازی فرهنگ کاریابی الکترونیکی ، فراهم کردن پهنای باند اینترنتی مطلوب جهت انجام مصاحبه های آنلاین ، ایجاد بستر لازم در خصوص پیاده سازی دولت الکترونیکی، سازمان های الکترونیکی و شهروند الکترونیکی، بستر سازی فرهنگ IT و ارائه آموزش مستمر در رابطه با مشاغل مبتنی بر IT.
بی شک مشکلات بسیاری نیز در جهت استفاده از این تکنولوژی وجود دارد که با مدیریت صحیح و فراهم کردن زمینه های لازم برای بهره مندی از آن می توان این مشکلات را از میان برداشت و بر سرعت رسیدن به اهداف شغلی در همه ابعاد در جامعه افزود.
اعتماد ملی - سهیلا سلطانی
هر مدیر موفق IT که می خواهد مدیریت موفقی داشته باشد، بایستی دارای یک سری ویژگی هایی باشد.بهترین مدیران و آنانی که حرفه های موفقی دارند این مهارت ها را دارا هستند و با استفاده از قابلیت هایشان می توانند تشکیلات تخصصی و شرکت هایی را که برای آنها کار می کنند را بالا ببرند. گر چه بر سر تعداد و ماهیت این ویژگی ها اختلاف نظرهایی وجود دارد اما تعدادی از آنها بسیار مهم بوده و یکی از ضروریات مدیران IT هستند.
1-توانایی ارزیابی نیازها: همه مدیران IT نیازمندند بدانند که چطور نیازهای شرکتشان را که به وظایف تکنولوژی آنها مربوط می شود ، ارزیابی کنند. این مهم نیست که در چه سطحی از مدیریت می باشند بلکه بایستی بدانند که نیازهای واقعی و اعمال صورت گرفته چیست تا بتوانند بر روی فعالیت های صحیح کار کنند. بسیاری از مدیران تنها در صدد ایجاد و توسعه برنامه های IT هستند و برای رسیدن به اهداف و کشف موضوعات و اعمال ملموس شرکت هیچ تلاشی نمی کنند. پروش توانایی ارزیابی سریع تکنولوژی مورد نیاز حیطه تخصصی یک مدیر IT توانایی او در پاسخگویی و مسئولیت پذیری بیشتر را افزایش می دهد. ارزیابی تکنولوژی مورد نیاز در کمک به مدیران IT در جهت توسعه حرفه آنان نقش بسیار مهمی را بازی می کند.
2- توانایی خلق یک دیدگاه: یک مدیر موفق IT برای اینکه رهبری مطلوبی داشته باشد بایستی هدف های سازمان را بشناسد و دیدگاهی را برای کارکنان خود خلق کند که نشانده این باشند که می خواهد سازمان و کارکنان در کجا قرار گیرند . این مدیران بایستی مسئولیت پذیر بوده و تیم خود را به مقصد مطلوب هدایت کنند. مدیرانی که توانایی خلق یک دیدگاه و توضیح و تفصیل ماهرانه آن به کارکنان خود را دارا هستند می توانند کارهای بسیار خوبی را به انجام رسانند چرا که کارکنانشان ار آنان پیروی می کنند. انتقال این دیدگاه نشان دهنده وجود کانونی است که کارکنان را متعهد به رساندن سازمان به مقصد مشخص شده می کند.
3- توانایی ایجاد یک برنامه:زمانی که کارکنان دانستند که کجا می خواهند باشند، مدیران موفق می دانند که چگونه با ایجاد یک برنامه آنان را به آنجا برسانند و این به معنی انتخاب اولویت های صحیح برای موقعیتی که در آن قرار دارند و سپس ایجاد برنامه ای پر تکاپو اما دست یافتنی است. برنامه ریزی یک عنصر ضروری برای مدیرانی است که می خواهند به اهداف عالی برسند، اما بسیاری از مدیران در برنامه ریزی شکست می خورند. در عوض آنان سعی می کنند بیشتر کار انجام دهند بدون اینکه ببینند سازمانشان قادر به انجام چه کارهایی است. داشتن توانایی ایجاد برنامه ای که سازمان را به اهدافش می رساند، مدیران را در موقعیت بهتری از پاسخگویی و مسئولیت پذیری قرار می دهد.
4- توانایی ساختن یک تیم: مدیران موفق اهمیت ساختن تیمی را که به خوبی مهارت در زمینه های مهم و حیاتی را دارد ، به خوبی می دانند. یک مدیر موفق بایستی بداند که تیمی را که در حال حاضر وجود دارد، چگونه اصلاح کرده و بهبود بخشد و البته این کار را بایستی به خوبی ایجاد یک تیم جدید انجام دهد. هر مدیر خوبی توانایی ایجاد تیمی صحیح برای انجام اموری که در حال حاضر وجود دارد و پیش بینی نیازهای آینده را دارد ، بنابراین یک چنین تیمی آماده برای تلاشها و مبارزات جدید است. مدیران قوی حرفه ای سازندگان موثر افراد حرفه ای هستند. آنها اهمیت مشاغل و سازمان های حرفه ای به عنوان ابزاری برای ایجاد تیمی قوی با توانایی اداره کردن مستقلانه را به خوبی فهمیده اند.
5- توانایی تمرکز بر منابع:متمرکز کردن کارکنان IT ، پول و منابع تکنولوژی بر اولویت های کلیدی شرکت برای دستیابی به موفقیت ضروری است. منابع تکنولوژی بایستی بر ابتکاراتی متمرکز باشد که همگام با نیازها و اهداف شرکت است و بایستی در یک راه پربار و هزینه های قابل اجرا به کار روند. انسان های حرفه ای متفکر در هر سطحی نیازهای تمرکز قوی را تشخیص می دهند.
6- توانایی مدیریت پروژه ها:اساس شغل یک مدیر IT این است که سازمان می تواند اولویت های پروژه را با یک شیوه قابل پیش بینی انجام دهد. هماهنگی مدیریت پروژه های قابل اجرا بایستی بخش کلیدی هر مدیری باشد که انتظار موفقیت را دارد. صرفنظر از مسیر حرفه ای یک مدیر، مهارتهای مدیریتی پروژه های قوی فرصت ها و شانس های مدیر را بالا می برد.
7- توانایی اجرای فرایند مدیریت تغییر:تکنولوژی به دلیل طبیعتی که دارد ، نیازمند تغییرات سریع است. هر مدیر IT لازم است که بتواند چگونگی اجرای موثر تغییرات را درک کند، چه این تغییر تعویض یک کامپیوتر شخصی یا بهبود یک شبکه یکپارچه و یا ایجاد و نصب یک نرم افزار جدید باشد. شکست در مدیریت موثر تغییرات هر مدیری را فلج خواهد کرد.
8- توانایی رهبری و ایجاد انگیزه:سازمانهای IT به مقاصد خود دست نمی یابند مگر اینکه در آنان ایجاد انگیزه شود. مدیران IT که می توانند سرعت حرکت قابل توجهی مبتنی بر رهبری قوی و تکنیک های انگیزشی ایجاد کنند ، همیشه موفقیت های بیشتری نسبت به آنانی که نمی توانند این کار را انجام دهند بدست می آورند . انجام کارها توسط دیگران یکی از مهارتهای کلیدی مورد نیاز هر مدیر موفقی است.
9- توانایی برقراری ارتباطات موثر:مدیران موفق می توانند در بسیاری از سطوح متفاوت و با همه نوع افراد ارتباط برقرار کنند. موفقیت حرفه ای بستگی بسیار زیادی به مهارت های برقراری ارتباطات موثر دارد. رساندن پیام در میان کارکنان فنی به خوبی مشتریان غیر فنی ، مدیران را قادر به مدیریت انتظارات قابل اجرا می گرداند. آن دسته از مدیران IT که به موفقیت های حرفه ای بزرگی دست می یابند، کسانی هستند که می توانند با تمامی سطوح افراد مانند کارمندان، همتا ها، مشتریان داخلی و خارجی ، فروشندگان و مدیران ارشد به خوبی ارتباط برقرار کنند.
10- توانایی بررسی و سنجش عملکرد:تنظیم و قراردادن اهداف و توانایی سنجش پیشرفت کار برای یک مدیر IT بسیار مهم است. مدیران موفق اندازه گیری های مخصوصی دارند که به آنها و دیگران می گویند که سازمان تا چه اندازه خوب کار می کند و همچنین بازخوردهایی را تهیه می کنند که به مدیران در امر هدایت کارهایی که عملکرد سازمان را بهبود می بخشد، کمک شایانی می کند.
سهيلا سلطاني
يکي از مدل هاي بانکداري الکترونيکي توسعه بانکداري بر اساس پايانه هاي فروش يا POS هاست که شامل توسعه شبکه پرداخت الکترونيکي در فروشگاه هايي است که با يک يا چند بانک براي نصب POS به توافق رسيده اند. تقريبا از سه سال پيش و با توسعه جدي، توزيع کارت هاي مبلغ دار، اعتباري و هديه از سوي بانک ها و شرکت هاي وابسته به آنها و افزايش مشکلات بانک مرکزي ناشي از هزينه هاي توليد اسکناس و عدم کارايي مطلوب دستگاه هاي خودپرداز و نقش منفي آنها در حل مشکلات حمل و نقل پول نقد در جامعه و همچنين مشکلات فراوان بر راه توسعه پول الکترونيکي در کشور شرايط به سمتي پيش رفت که توسعه شبکه پايانه هاي فروش به عنوان يکي از استراتژي اساسي در شبکه بانکي کشور مورد نظر قرار گيرد و از اين رو رقابت بسيار زيادي از سوي بانک هاي مختلف به ويژه بانک هاي خصوصي براي افزايش تعداد اين پايانه هاي در فروشگاه هاي کشور شکل گرفت.
با توسعه شبکه پايانه هاي فروش از يک سو شاهد حذف تدريجي اسکناس و تبعات منفي توليد و نشر اسکناس بر پيکره اقتصادي کشور خواهيم بود و از سوي ديگر با افزايش اعتماد و اعتقاد عمومي به کارايي کارت ها و POS ها شرايط براي کاهش نقدينگي در جامعه بهتر مي شود و بسياري از سرمايه هاي خرد سرگردان و راکد به سيستم اقتصادي کشور باز مي گردد و در اين شرايط رونق اقتصادي کشور تضمين خواهد شد.
در حال حاضر شرکت هاي تجارت الکترونيک پارسيان، ايز ايران، کامپسوتر سيستم ايران، خدمات انفورماتيک، فناوري اطلاعات پاسارگاد، سامان و... به طور جدي روي راه اندازي و توسعه سيستمي يا ابزاري پايانه هاي فروش در ايران کار مي کنند و در خوش بينانه ترين حالت رقمي در حدود صدوپنجاه هزار POS در جامعه وجود دارد که البته به دلايل مختلف از نظر فني و تعاملي مشکلاتي در شبکه اين پايانه ها وجود دارد که در اين مجال قصد بررسي اين مشکلات را نداريم ولي آنچه مشهود است با آمار دو درصدي تراکنش هاي شبکه شتاب روي پايانه هاي فروش مي توان اذعان کرد که POS ها هنوز براي مردم قابل اطمينان نيستند و اين مسئله مي توان در دو بعد کمي و کيفي جستجو کرد. براي همه گير شدن کاربري پايانه هاي فروش و ايجاد عدم رغبت به حمل پول نقد بايد شرايطي را فراهم کرد که مردم از دسترسي اسان به پايانه فروش فعال در هر فروشگاه مطمئن باشند بنابراين در شرايطي که همه شبکه فروشگاهي کشور متصل به پايانه هاي فروش باشد ناخودآگاه پول نقد از معاملات روزمره حذف خواهد شد.
در بهترين حالت کشور به بيش از ده ميليون POS نياز دارد تا يک جهش فوق العاده در توسعه عملي پرداخت الکترونيکي و حذف پول نقد را از جريان تراکنش هاي اقتصادي روزمره مردم شاهد باشيم. بنابراين بازار POS بسيار مناسب است و قطعا با کمي تبليغ و سرمايه گذاري شرايط روز به روز نيز بهتر مي شود و باعث جذب صاحبان فروشگاه ها و مردم به استفاده از اين سيستم ها مي شود دستيابي به اين هدف نه تنها هزينه نخواهد بود بلکه در عرض مدت کوتاهي سرمايه هاي نهاده شده را باز خواهد گرداند و فرصت مناسبي براي پر کردن خلا ناشي از عدم وجود پول الکترونيکي در کشور خواهد بود.
سهیلا سلطانی
طي روزهاي اخير بيشتر صحبتهاي دانشجويان درباره ثبتنام دانشگاه، انتخاب واحد و حذف و اضافه براي ترم جديد بوده است و همه ما نيز شاهد دشواريهاي اين كار به خصوص در دانشگاههاي غيردولتي هستيم.
باتوجه به اينكه تعداد زيادي از دانشجويان در كشور ما غيربومي بوده و در هنگام ثبتنام دچار مشكلات زيادي ميشوند، دستاندركاران دانشگاهها براي تسهيل و سرعت بخشيدن به امر ثبتنام به استفاده از فناوري اطلاعات روي آوردهاند. اين روزها ديگر در اكثر دانشگاهها صحبت از ثبتنام اينترنتي است كه كار دانشجويان را راحت كرده و ديگر نيازي به مراجعه حضوري به دانشگاه نيست و ميتوان تنها با داشتن يك كامپيوتر و دسترسي به اينترنت و يا از طريق كافینتها اقدام به ثبتنام كرد.
اما آيا به راستي همينگونه است؟ آيا كار نه چندان آسان انتخاب واحد به خصوص در دانشگاههاي غيردولتي به همين راحتي صورت ميگيرد؟
با نگاهي به خدمات اينترنتي ارايه شده از سوي دانشگاهها ميبينيم كه كار به اين راحتيها هم صورت نميگيرد. در قدم نخست مشكلي كه همه دانشجويان، اعم از دانشجويان دانشگاههاي دولتي و يا غيردولتي با آن مواجه ميشوند، مشكلات سايت اينترنتي دانشگاهها است كه آن طور كه بايد جوابگو و ارايهدهنده خدمات و اطلاعات مطلوب نيست. اين سايتها و البته نه همه آنها، يا در صفحههاي ورودي و يا داخلي دچار مشكل هستند و يا اگر دانشجويي در هنگام انتخاب واحد دچار مشكل شود قادر به برطرف كردن اين مشكل به صورت آنلاين نيست. در نتيجه دانشجو ناگزير ميشود خود به دانشگاه مراجعه كرده، مشكلاش را برطرف كند و دوباره براي ادامه انتخاب واحد خود به پاي ميز كامپيوتر برگردد.
پس مشكل اول، نبود سايتهاي اينترنتي مناسب است كه بايستي براي رفع اين مشكل اقدام به طراحي سايتهاي مناسب براي دانشجويان ويژه هر دانشگاه كرد و اطلاعات و نيازمنديهاي آنان در هنگام ثبتنام را به طور كامل در آنها لحاظ كرد تا در حين انجام اين كار دچار سردرگمي، باتوجه به جديدبودن مقوله ثبتنام اينترنتي نشوند.
بخش پرسش و پاسخهاي آنلاين يكي از مهمترين بخشهايي است كه بايد در اين سايتها به آن التفات شود و مساله بعدي كه بايد در ثبتنام اينترنتي در نظر گرفت بحث واريز شهريه در دانشگاههاي غيردولتي است. گرچه در اين شيوه از ثبتنام ميتوان شهريه را نيز به صورت اينترنتي پرداخت كرد، اما باتوجه به عدم اطمينان به پرداخت از اين طريق، بيشتر دانشجويان ترجيح ميدهند شهريه را با مراجعه حضوري به بانك واريز كنند. در اين حالت ميبينيم كه قسمت مهم ثبتنام دانشجويان كه واريز شهريه به حساب دانشگاه است با مراجعه حضوري به بانكها صورت ميگيرد. البته نبايد از نظر دور داشت كه بحث ثبتنام اينترنتي مقولهاي جديد در كشور ما است و تا بخواهد به طور كامل پيادهسازي و اجرا شود، مدتي طول خواهد كشيد. اما با زير ذرهبين قرار دادن عملكرد دانشگاهها در اين مورد و ارايه پيشنهادهاي سازنده و البته نقد اين روش ميتوان مسوولان را در امر اصلاح، بهينهسازي و پيادهسازي هرچه بهتر اين روشها ياري رساند.
سهيلا سلطاني
از زماني که عابر بانک هاي سپه در برخي شهرهاي کشور نصب شدند بسياري از بانک هاي دولتي تلاش کردند گام در اين راه بگذارند و با توسعه دستگاه هاي خودپرداز سبک جديدي از خدمات الکترونيکي، جلوي باجه را که اختصاص به نسل دوم بانکداري الکترونيکي دارد به کار برند.
توسعه دستگاه هاي خودپرداز در اواخر دهه هفتاد و اوايل دهه هشتاد و با توجه به شرايط اقتصادي و فرهنگي آن زمان مدلي مناسب و گزينه هاي قابل استفاده بود اما متاسفانه اين فرآيند همگام با نيازها و تغييرات سريع تکنولوژيک و اقتصادي رشد نيافت و شرايط به گونه اي شد که خودپردازهاي نصب شده در بانک هاي مختلف حتي در ارائه خدمات هدف هم ناکام ماندند.
خرد بودن اسکناس هاي قابل استفاده در خودپردازها از يک سو و ضعف فرهنگي مردم در استفاده از اسکناس براي معامله هاي روزمره از سوي ديگر باعث شد تا شرايط به گونه اي رغم بخورد که بانک ها در سرمايه گذاري خود براي استفاده بهينه از خودپردازها ناکام باشند. از جانب ديگر فقدان يک راهبرد ملي مشخص براي توسعه کاربر پايانه هاي فروش در کشور باعث شده است که ما به اشتباه در صدد قياس جايگاه ATM ها با POS ها بر آييم در حالي که ماهيت کاري اين دو ابزار تفاوت اساسي دارد و بنابراين نمي توان مقايسه صحيح نسبت به اين دو داشت.
پايانه هاي فروش اختصاص به نسل دوم ابزارهاي پرداخت الکترونيکي دارند و ابزار بسيار مناسبي براي حذف پول نقد از جامعه براي مبادلات روزمره مردم است در حالي که خودپردازها در بهترين حالت سيکل دسترسي مردم به پول نقد را طولاني تر مي کنند ولي باعث حذف آن نمي شوند. ضمن اينکه هزينه هاي خريد، نصب و نگهداري آن ها نيز بسيار بالاتر از پايانه هاي فروش است. اميد داريم مديران و کارشناسان محترم بانک مرکزي با نگاهي آينده نگرانه هر چه سريع تر نسبت به انجام يک اقدام عملي براي تغيير استراتژي ملي پرداخت الکترونيکي از خودپردازها به پايانه هاي فروش و سيستم هاي اينترنتي اقدام کنند.